قرارداد کاری-استخدامی

قرارداد کاری به رابطه‌ای اطلاق می‌شود که به صورت کتبی یا شفاهی در مقابل دریافت حق‌السعی (شامل دستمزد و مزایای شغلی) برای مدت موقت یا مدت غیر موقت بین کارگر و کار فرما تنظیم شده باشد.
انواع قرارداد کار استخدام در شرکت ها
۱- قرارداد غیر موقت یا قرارداد کار دائمی

در این نوع قرارداد زمانی برای پایان قرارداد ذکر نمی شود یا در متن قرارداد به نامحدود بودن آن اشاره میگردد. پایان قرارداد در این نوع استخدام منوط به احراز شرایط یا انجام ترتیباتی است و فسخ یک طرفه آن قانوناً امکان پذیر نمی باشد. مواردی که باعث می شود قرارداد کار غیر موقت خاتمه پذیرد عبارتست از: فوت، بازنشستگی یا ازکارفتادگی کارگر، استعفای کارگر بر اساس ترتیباتی که قانون مقرر کرده است، اخراج موجه کارگر(اخراجی که موجه بودن آن توسط هیاتهای حل اختلاف وزارت کار تایید شود)و…

2- قرارداد کار موقت یا قرارداد کار مدت معین

قراردادی است که خاتمه قرارداد در آن درج می شود و با پایان زمان آن، قرارداد خاتمه می یابد. در قرارداد موقت هیچ یک از طرفین تا پایان قرارداد مجاز به فسخ یک طرفه آن نمی باشند. تمدید چند باره قرارداد موقت، آنرا به قرارداد دائم تبدیل نمی کند.

۳- قرارداد کار معین

در این نوع قرارداد انجام حجمی از کار تعهد می شود و با ایفای تعهد و پرداخت حق الزحمه توافق شده قرارداد خاتمه می یابد. در این نوع از قرارداد نیز تا انجام موضوع تعهد و کار امکان فسخ یک طرفه آن قانوناً مقدور نمی باشد.

۴- قرارداد کار آزمایشی

این نوع قررداد در واقع قرارداد مقدماتی برای قرارداد غیر موقت است که زمینه را برای اشنایی و همکاری کارگر و کافرما فراهم می سازد و زمانی را برای تفاهم در اختیار دو طرف قرار می دهد که در صورت نظر مساعد دو طرف، تداوم خواهد یافت. این نوع قرارداد برای کارگران ماهر حداکثر ۳ ماه و برای کارگر ساده یک ماه است و در طول مدت قرارداد هر یک از طرفین می توانند قرارداد را فسخ نمایند.

۵- قرارداد کار آموزشی – قراردادکار کارآموزی

قرارداد آموزشی فقط با افراد بین ۱۵ تا ۱۸ سال سن منعقد می شود. این افراد را کارگر نوجوان می نامند. حداکثر مدت قرارداد با آنها سه سال است و کارگر نوجوان برای کار توام با آموزش به استخدام در می آید. برای کارگر نوجوان نیز باید حقوق و مزایای مقرر در قانون کار رعایت شود و حق بیمه اش نیز که از حداقل حقوق سال مربوطه نیز نباید کمتر باشد به سازمان تامین اجتماعی پرداخت شود. نظام کاری آموزش همراه با کار، همان نظام استاد شاگردی است که قبلاً در کشور بسیار مرسوم بوده است.

استخدام، قراردادی است که بین کارمند و کارفرما بسته می‌شود و می‌تواند شامل چارچوبی شفاهی و یا کتبی برای ارئه خدمات و کنترل و نظارت بر انجام کار باشد که بین کارمند و کارفراما بسته می‌شود. این قرارداد معمولاً با تضمین سود از جانب کارمند برای کارفرما همراه با تعیین دستمزد می‌باشد. اولین نکته‌ای که از تعریف قرارداد کار به دست می‌آید، این است که قرارداد کار جزو عقود غیر تشریفاتی است. نکته دوم این است که پرداخت مزد حاکی از معوّض بودن قرارداد کار است و موارد کار مجانی را شامل نمی‌شود و سوم اینکه شامل قراردادهای دائم و موقت می‌شود.
قرارداد کار غیر موقت باتوجه به قانون کار چگونه است؟
قانونگذار در تبصره دو ماده 7 قانون کار، کلیه کارهایی را که دارای طبیعت مستمر هستند، چنانکه مدت در قرارداد ذکر نشود، قرارداد دائمی تلقی کرده است. بدیهی است بهترین شکل ممکن که منجر به حفظ هر چه کاملتر حقوق کارگر خواهد شد، تنظیم رابطه به صورت دائمی (غیر موقت) است چرا که در این صورت، کارگر ضمن بهره‌مندی از افزایش حقوق سنواتی و نیز بیمه در طول مدت اشتغال و همچنین بهداشت و ایمنی یا بهره‌مندی از امتیازات کارهای سخت و زیان‌آور در محیط کار و نیز عیدی سالانه، در پایان کار نه تنها استحقاق دریافت حق سنوات به میزان آخرین حقوق ضرب در سال‌های خدمت را خواهد داشت، بلکه پس از خاتمه کار به لحاظ بازنشستگی، از کار افتادگی یا فوت از حقوق لازم از محل صندوق تأمین اجتماعی نیز برخوردار خواهد شد. علاوه بر آن فرزندان ذکور وی تا سن 18 سالگی و اناث تا هنگام ازدواج و همچنین همسر او پس از حیات وی از مستمری و امتیازات آن بهره‌مند خواهند شد.

بنابراین ملاحظه می‌شود که اصرار قانون کار مبنی بر دائمی تلقی شدن رابطه قراردادی کار تا چه حد می‌تواند حافظ منافع کارگران و کارکنان بخش‌های مختلف تولیدی و خدماتی باشد؛ اگرچه با توجه به شرایط اقتصادی موجود و عدم تعادل بین عرضه و تقاضا در بازار کار، روابط فعلی آنچنان دچار آسیب شده است که کارفرمایان به تنظیم قراردادهای موقت و حتی با تفسیر غلط ازماده 11 قانون کار که در مورد کارهای آزمایشی وضع شده است، در قالب 89 روزه، مبادرت به ایجاد رابطه قراردادی می‌کنند و از آنجایی که به لحاظ پیروی از انگیزه‌های اشتغال‌زایی و حمایت از توسعه کارآفرینی بعضاً مورد حمایت سیاست‌های وزارتت کار نیز قرار دارند، نتیجتاً از امتیازات تعیین‌شده در خصوص قراردادهای دائم بی‌بهره می‌شوند.

قرارداد کار با مدت موقت چگونه منعقد میشود؟

بر اساس تبصره یک ماده هفت قانون کار، حداکثر مدت موقت برای کارهایی که طبیعت آنها جنبه غیر مستمر دارد باید توسط وزارت کار تهیه و به تصویب هیأت دولت برسد. بنابراین ملاحظه می‌شود قانونگذار در جهت صیانت از استمرار رابطه قرارداد کار و این که در مواردی به بهانه طبیعت غیر مستمر، کارفرمایان مبادرت به تنظیم قرارداد موقت نکنند، تعیین آنها را، به ضوابطی منوط کرده است که توسط وزارت کار و امور اجتماعی تهیه و با تصویب هیأت وزیران لازم‌الاجرا خواهد بود.
قراداد کار معین مختص چه موضوعاتی میباشد؟
چنانچه از نام این نوع قرارداد برمی‌آید، قالب مذکور به انجام کار معینی توسط کارگر اطلاق می‌شود. بنابراین در صورت انجام دادن کار مورد توافق، تعهد کارگر پایان یافته تلقی می‌شود و قرارداد خاتمه می‌یابد. از این جهت قراداد کار معین با قراردادهای پیمانکاری که مشمول مقررات قانون مدنی است، تشابهاتی دارد. اما باید به این نکته توجه داشت که چنانچه کارگر با ابزار و لوازم متعلق به کارفرما و بنا به دستور او در محل کارگاه، اقدام به انجام کار معینی مانند رنگ کردن تعدادی خودرو کند، قرارداد آنها مشمول موارد حمایتی مندرج در قانون کار می‌شود. بنابراین قرارداد کار مفهومی متفاوت از اجاره انسان پیدا می‌کند. اما در مواردی که کار به صورت کنتراتی سفارش داده می‌شود و نه تنها تهیه ابزار و لوازم کار بر عهده پیمانکار است، بلکه حدود و ثغور و ساعات و نیز چگونگی انجام کار تماماً با مدیریت وی انجام می‌پذیرد، کارهای پروژه‌ای پیمانکار در قلمرو عمومات قانون مدنی قرار می‌گیرد.

بهترین نمونه و مثال در خصوص موارد مذکور، تمامی کارهایی است که به طور نوعی شامل رابطه بین صاحب کار و حرفه‌های گوناگون مانند رنگ‌کاری، شیشه‌بری، بنّایی، و کارهای ساختمانی در محل‌های مسکونی یا غیره می‌شود و انجام تعهد نه تنها در کارگاهی صورت نمی‌پذیرد، بلکه مواردی را در بر می‌گیرد که انجام آن به صورت مقید و خاص با ابزار و مواد اولیه و تجهیزات و اجرت آن بر اساس نرخ ساعتی، روزانه یا به طور مطلق و بدون رابطه تبعیتی (کنتراتی) مورد محاسبه قرار می‌گیرد. نکته دیگری که در خصوص این بحث باید مورد توجه قرار گیرد، این است که اگرچه حسب قانون کار، در صورت پایان کار در قراردادهای مربوط به کار معین، رابطه قراردادی خاتمه می‌یابد اما چنانچه این رابطه یک سال یا بیشتر به طول انجامد، کارگر استحقاق دریافت حق سنوات اعم از متوالی و متناوب، معادل یک ماه حقوق به عنوان مزایای پایان کار خواهد داشت. این در حالی است که بر اساس ظرفیت‌های فوق الاشاره در قانون مدنی در تمامی موارد اجاره اشخاص، به جز اجرت از هیچ یک از امتیازات حمایتی مندرج در قانون کار خبری نیست.

استخدام انواع مختلفی دارد و از نظر مراجع قانونی و طبق ماده ۴۵ قانون مدیریت خدمات کشوری بعد از تصویب این قانون کلیه استخدامی ها را به دو صورت رسمی یا پیمانی انجام می شود و البته استخدامی روز مزد، کار ساعتی یا قرارداد کار معین را هم از وقتی کارها به بخش خصوصی و پیمانکاران واگذار شده است، از آن پس استخدام ها به صورت پیمانی بسته می شوند و حتی در ادارات و ارگان‌های دولتی نیز از قرارداد کار معین استفاده می گردد.
استخدام رسمی چیست؟
استخدام رسمی برای در اختیار گرفتن سمت‌ های ثابت در مشاغل حاکمیتی در نظر گرفته شده و در مقابل استخدامی کشوری، استخدامی رسمی در قانون مدیریت خدمات کشوری محدودیت بیشتری دارد و همچنین تاکید شده است که باید برای برای مشاغل ثابت صورت بگیرد. همچنین برای استخدامی های رسمی که دارای سابقه کار مشخصی هستند حکم رسمی صادر می گردد و افرادی که به اصطلاح رسمی می شوند با حفظ ضوابط تا همیشه به کارشون ادامه می دهند.
استخدامی پیمانی چیست؟
قرارداد های استخدامی پیمانی برای مدت زمان معینی و کار مشخص انجام می شود و باید کار به صورت موقت انجام شود و برای مشاغل ثابت استخدامی رسمی صورت می گیرد. افرادی که به صورت پیمانی به خدمت گرفته می شوند نمی توانند به صورت مستمر در خدمت سازمان باقی بمانند و حتی اگه کارمند دولتی باشد باز هم به عنوان استخدام رسمی به حساب نمی روند.
استخدام قرارداد چیست؟
همچنین حالت سومی تحت شرایط خاص و با تعاریف مشاغل معینی که از معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور تاییدیه دارند، ۱۰ درصد مشاغل سازمانی باید بصورت ساعتی یا قرداد کار معین باشد که حداکثر زمانش ۱ سال می باشد و بعد از اون قابل تمدید نخواهد بود. اما استخدام قرارداد کار معین برای مشاغل سازمانی ثابت نمی تواند منطقی باشه که متاسفانه این امر انجام می شود.
نمونه قرارداد کار

بسمه تعالی وزارت کار و امور اجتماعی

اين قرارداد به موجب ماده (10) قانون کار جمهوري اسلامي ايران و تبصره (3) الحاقي به ماده (7) قانون کار موضوع بند (الف) ماده (8) قانون رفع برخي از موانع توليد و سرمايه گذاري صنعتي مصوب 25/8/1387مجمع تشخيص مصلحت نظام، بين کارفرما / نماينده قانوني كارفرماو کارگر (کارمند) منعقد مي شود. 1-مشخصات طرفين : كارفرما / نماينده قانوني كارفرما

آقاي/خانم/شركت .......................................فرزند..........................شماره شناسنامه/ شماره ثبت ...................... نشاني : ......................................................................... و کارگر (کارمند) آقاي/ خانم : .........................................فرزند.................. متولد................. شماره شناسنامه ................. شماره ملي ......................... ميزان تحصيلات ..........................نوع و ميزان مهارت ...................................................................

نشاني : استان: .......................................................................... شهر : .................................. منعقد مي گردد.

آدرس كامل : ................................................................................................ 2- نوع قرارداد: دائم موقت كار معين

3- نوع کار يا حرفه يا حجم کار و يا وظيفه اي که کارگر به آن اشتغال مي يابد: ..................................................................

4- محل انجام كار استان : ................................ شهر ......................................

5- تاريخ انعقاد قرار داد :................................

6- مدت قرارداد : ..................................................................

7- ساعات کار : ............................ ميزان ساعات کار و ساعت شروع و پايان آن با توافق طرفين تعيين مي گردد، ساعات کار نمي تواند بيش از ميزان مندرج در قانون کار تعيين شود ليکن کمتر از آن مجاز است.

8- حق السعي:الف) مزد ثابت/مبنا روزانه/ساعتي .......................................ريال(حقوق ماهانه : ..................................... ريال)

ب- پاداش افزايش توليد يا بهره وري ........................................................... ريال که طبق توافق طرفين قابل پرداخت است.

ج- ساير مزايا: كمك هزينه مسكن ........................... عائله مندي ................................. كمك هزينه خواروبار ......................... مرخصي استحقاقي سالانه ........... روز مطابق قانون كار و مقررات تبعي) (تعطيل هفتگي ......................... روز مطابق قانون كار و مقررات تبعي)

9- حقوق و مزايا بصورت هفتگي/ ماهانه كارگر به حساب شماره ....................................... نزد بانک ................. شعبه...................... توسط کارفرما يا نمايده قانوني وي پرداخت مي گردد.

10- بيمه : به موجب ماده 148 قانون کار، کارفرما مکلف است کارگر را نزد سازمان تامين اجتماعي و يا ساير دستگاه هاي بيمه گذار بيمه نمايد.

11- عيدي و پاداش سالانه: به موجب ماده واحده قانون مربوط به تعيين عيدي و پاداش سالانه کارگران شاغل در کارگاه‌هاي مشمول قانون کار مصوب 6/12/1370 مجلس شوراي اسلامي به ازاي يک سال کار معادل شصت روز مزد ثابت/مبنا(تا سقف 90 روز حداقل مزد روزانه قانوني کارگران) به عنوان عيدي و پاداش سالانه به کارگر پرداخت مي شود. براي کار کمتر از يک سال ميزان عيدي و پاداش و سقف مربوط به نسبت محاسبه خواهد شد. 12- حق سنوات يا مزاياي پايان کار: به هنگام فسخ يا خاتمه قرارداد کار حق سنوات مطابق قانون و مصوبه 25/8/1387 مجمع تشخيص مصلحت نظام بر اساس نسبت کارکرد کارگر پرداخت مي شود. 13- شرايط فسخ قرارداد: اين قرارداد در موارد ذيل، توسط هر يک از طرفين قابل فسخ است. فسخ قرارداد ........................ روز قبل به طرف مقابل کتبا اعلام مي شود. 14- ساير موضوعات مندرج در قانون کار و مقررات تبعي از جمله مرخصي استحقاقي، کمک هزينه مسکن، کمک هزينه عائله بندي نسبت به اين قرار داد اعمال خواهد شد. 15- اين قرارداد در چهار نسخه تنظيم مي شود که يک نسخه نزد کارفرما، يک نسخه دست کارگر، يک نسخه به تشکل کارگري (درصورت وجود) ويک نسخه نيز توسط کارفرما از طريق نامه الکترونيکي يا اينترنت يا ساير طرق به اداره کار و امور اجتماعي محل تحويل مي شود. محل امضاء کارفرما محل امضاء کارگر

موسسه حقوقی الهام بهترین مشاورو وکیل شما جهت انجام امور قراردادها